محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )

218

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )

امراض بارده نهايتى ندارد : پوست ترنج ، رطلى ؛ مرماحور ، يك اوقيه ؛ قرنفل ، دو مثقال ؛ عود ، يك مثقال ، نيم كوب كرده ، در پنج رطل شراب سه شبانه روز بخيسانند و با سه رطل شكر سفيد و دو مثقال مصطكى و نيم مثقال زعفران و دو دانگ مشك بجوشانند تا مايل به قوام شود ، پس صاف نموده و استعمال نمايند . [ 389 ] شراب ميبه : جهت تقويت معده و اسهال مزمن و درد جگر و قى و غثيان و فواق و تشنگى ، نافع است و منقول از جامع « امين الدوله » : آب به ترش ، دو رطل ؛ آب سيب ترش ، يك رطل بجوشانند تا به نصف رسد و با يك رطل عسل و يك رطل شراب كهنه بجوشانند تا غليظ شود و كف بگيرند ؛ عود ، [ دو درهم ] ؛ زعفران ، يك مثقال ؛ مصطكى ، يك مثقال ؛ بسباسه ، يك مثقال [ درهم ] و نيم ؛ سنبل الطيب ، قرنفل ، جوزبوا ، هيل ، قاقله كبار ، دارچينى و زنجبيل ، از هر يك نيم مثقال ؛ مشك ، دو دانگ ؛ سك ، يك درهم ؛ سائيده و اضافه نمايند . [ 390 ] شراب ماء العسل : جهت امراض باردهء عصبانى و دماغى ، نافع و منضج بلغم غليظ و مفتّح سده است : يك جزء عسل صاف را با شش جزء آب به آتش نرم بجوشانند تا به قوام سكنجبين رسد و به ازاء هر يك رطل عسل ، دو مثقال فلفل را كوبيده و در پارچه‌اى بسته و در آن بجوشانند . [ 391 ] شراب العسل : جهت معده و جگر سرد و امراض عصب ، نافع است : ده رطل عسل را با شش رطل آب و سنبل الطيب ، مصطكى ، دارچينى ، قاقله ، عود ، هيل ، جوزبوا ، دارفلفل و قرنفل ، هر يك دو مثقال بجوشانند تا به قوام آيد ، پس صاف نموده و استعمال نمايند . [ 392 ] ربوب را شرط آن است : كه آب آن چيزى كه مقصود باشد چندان بجوشانند كه به ربع و ثلث رسد و مجموع آن ، قابض تر از اشربه و اگر در بعضى شيرينى اضافه كنند بايد قدر قليلى باشد . [ 393 ] رب جوز : جهت رفع قى و غرغرهء او جهت خناق و درد گلو بسيار نافع است : آب پوست گردكان تازه [ هفتصد و پنجاه درهم ] را بجوشانند تا ثلث بماند و با مثل آن عسل [ دويست و پنجاه درهم ] و خمس آن مثلث [ پنجاه درهم ] بجوشانند تا ثلث بماند و يك وقيه مرّصاف و نيم اوقيه زعفران و نيم اوقيه شبّ يمانى اضافه كنند و اگر سادهء او را ترتيب دهند ، مثلث فقط كافى است .